Cultuurverandering overheid
Het boek Cultuurverandering bij de overheid, sturen of sleuren? is toegankelijk en biedt praktische handvatten
voor het succesvol begeleiden van cultuurveranderingen binnen de overheid. De auteurs Straathof en Van Dijk onderscheiden drie niveaus van cultuur:
buitenkant, binnenkant en kern. Met behulp van voorbeelden betogen de schrijvers dat voor
een effectieve verandering bij de overheid interventie op elk cultuurniveau is vereist.
Cultuur als onzichtbare lijm
De buitenkant van gedrag definiëren Straathof en Van Dijk als gedragpatronen waarbij het gaat om herhaald en samenhangend gedrag van meerdere personen.
Bij de binnenkant van gedrag gaat het om onderlinge verhoudingen, ongeschreven regels, cultuurdragers en het oplossingsrepertoire. Bij de kern gaat het om denkbeelden en waarden.
De overheid stopt nog veel energie in structuurveranderingen, de nieuwe stijl lijkt veel op hoe het was.
Deze terugverende cultuur verklaren de auteurs door het niet losstaan van cultuur van de organisatie. Cultuur is de onzichtbare lijm die mensen met
elkaar verbindt. Idealiter bestaat er een balans tussen de omgeving, strategie, structuur en cultuur.
Hiddink's zegetocht
Guus Hiddink's zegetocht met het Zuid Koreaanse voetbalelftal is een voorbeeld van een succesvolle cultuurverandering. Hiddink wist de
perfecte balans te bereiken tussen het doorbreken van de bestaande cultuur (senioriteit en prestaties van het team) en het introduceren van een
nieuwe cultuur (waarin prestaties en individualiteit voorop staan).
Door contact te houden met de Zuid Koreaanse president toonde hij respect voor senioriteit en sloot hij aan bij de bestaande cultuur. Het
gaat om de juiste mix. Als je alleen aansluit dan gebeurt er niks, alleen vervreemden leidt tot uitstoting.
Cultureel leiderschap
Bij cultuurverandering is volgens Straathof en Van Dijk de manager zelf het belangrijkste instrument. De volgende succesfactoren voor een cultureel leider worden in het boek genoemd:
- toon respect voor het verleden;
- Maak het functioneren van de groep bespreekbaar;
- ga de strijd aan met informele leiders binnen de groep;
- maak mensen zelf verantwoordelijk voor hun veranderproces.
Menukaart voor cultuurverandering
Effectieve cultuurverandering ontstaat door gebruik te maken van interventies op de drie niveaus van cultuur. De auteurs presenteren een menukaart die de ingrediënten bevat voor een plan van aanpak voor cultuurverandering. Tips zijn:
- kern (mindset): confrontatie van bestaande denkbeelden, vervreemding creëren;
- binnenkant (groepsarena): groepscoaching, nieuwe cultuurdragers creëren, vervanging van een deel het management;
- buitenkant (gedrag): training, individuele coaching.
Een andere interessante tip is om een fysieke start te maken van het verandertraject door een nieuwe kantoorinrichting te ontwikkelen voor de gewenste cultuur.
Management perspectief
Het boek is gezien haar doelgroep geschreven vanuit een managementperspectief. Het is jammer dat hierdoor het medewerkerperspectief
onderbelicht blijft.
152 pagina's | 21 euro | ISBN 90 5931 173 6