Empowerment
Meedoen, meer werk, minder regels is het motto van het kabinet Balkenende II. Dit pleidooi voor minder
regels is makkelijker gezegd dan gedaan. Burgers pleiten juist om minder te gedogen en steviger op te treden.
Het dilemma van de overheid is om beide met elkaar te verenigen. Dit vergt een nieuwe sturingwijze, waarbij
meer wordt uitgegaan van het probleem oplossend vermogen van burgers en bedrijven met een sterke overheid op de achtergrond.
Geconditioneerd zelfregulering
Een belangrijke vorm van de nieuwe sturingswijze is geconditioneerde zelfregulering. Dit houdt in dat de overheid zelfreguleren toestaat en zelfs stimuleert. De overheid stelt hierbij wel (wettelijke) inhoudelijke of proceseisen. Binnen deze kaders hebben marktpartijen dan de ruimte om door zelfregulering zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het opstellen, uitvoeren, of handhaven van regels. Instrumenten van zelfregulering zijn bijvoorbeeld: keurmerken, gedragscodes, normen, arbitrage, geschillencommissies en certificaten.
Sterke markt en overheid
Volgens Emiel Rolink vergt dit een behoorlijke omslag in het denken en doen van burgers, bedrijven, overheid en de politiek. Rolink houdt zich bij het ministerie van Economische Zaken bezig met zelfregulering. "Geconditioneerde zelfregulering gaat uit van de notie 'een sterke markt en een sterke overheid'. Marktpartijen hebben het primaat om problemen op te lossen en te voorkomen, de overheid stelt kaders en grijpt in waar het moet. Er wordt dus niet van uitgegaan dat uitsluitend de overheid verantwoordelijk is voor het oplossingen van problemen of het voorkomen van incidenten".
Logica van meer regels
Een belangrijk knelpunt voor de overheid die niet durft los te laten is volgens de beleidsmedewerker
wat de publicatie Empowerment de 'logica van meer
regels' noemt. Bij een crisissituatie is de reflex van de overheid juist om met nog meer regels, beloftes tot handhaving
en meer coördinatie te komen. Je kunt als politicus moeilijk stellen dat de betrokkenen zelf verantwoordelijk zijn voor het
het voorkomen van incidenten. Het volk roept en de politiek moet wat doen.
Politici weten zelf ook wel dat de beloftes die worden gedaan niet de oplossing van het werkelijke probleem zijn. Het is
echter ontzettend lastig om tegen de stroom in te gaan. Hierdoor schaft de politiek niet werkende regels niet af maar
corrigeert dit met nog meer regels. Deze stapeling van beleid maakt het nog moeilijker voor burgers en bedrijven om
naar eigen inzicht en verantwoordelijkheid te handelen.
Publicatie Empowerment Logica van meer regels » 
(700 kB)