De gedachte achter brainstormen is dat kwantiteit tot kwaliteit leidt. Door veel ideeen te bedenken, is de kans groot dat er veel
goede ideeen bij zitten. De centrale vraag in het proefschrift van Eric van Rietzschel is of deze assumptie juist is.
De resultaten die verkregen zijn door studenten te laten brainstormen laten zien dat veel ideeen niet altijd tot het selecteren van betere ideeen leiden. Uit de vele ideeen worden niet automatisch de betere ideeen geselecteerd.
Zonder specifieke criteria kiezen mensen liever voor uitvoerbare ideeen dan voor originele ideeen. Dit komt doordat mensen vaak denken dat originele ideeen niet uitvoerbaar zijn. In de selectiefase vinden mensen het niet leuk om creatief te zijn. Opvallend is dat wanneer ideeen worden gegenereerd, mensen het juist wel leuk vinden om creatief te zijn.
Eerder onderzoek laat zien dat brainstormen in groepen minder effectief is dan alleen brainstormen. Zo moet men bijvoorbeeld wachten
op anderen om ideeen te uiten. Dit zorgt voor een productiviteitsverlies.
In dit onderzoek is aangetoond dat brainstormen in groepen niet minder effectief is dan alleen brainstormen. Er is namelijk
geen verschil aangetoond in het selecteren van goede ideeen. En daar gaat het natuurlijk uiteindelijk om. Brainstormen in een groep
is dus niet zo dramatisch als gedacht werd.
Uit het onderzoek bleek dat de probleemstelling niet te breed en vaag moet zijn. Bij een brede probleemstelling noemen mensen routine ideeen, terwijl bij een specifieke probleemstelling mensen kwalitatief betere ideeen noemen.
Volgens het proefschrift moeten verschillende selectiecriteria worden verhelderd. Mensen denken vaak dat originele ideeen niet
uitvoerbaar zijn. Dit hoeft natuurlijk niet altijd het geval te zijn. De gedachte dat originaliteit en uitvoerbaarheid
niet samengaan, kan een optimale selectie in de weg staan.
Ideeen zijn zelfs in de selectiefase nog te veranderen door ze te combineren en te verbeteren. Zo is een origineel, maar onuitvoerbaar idee
zo veranderd dat het toch uitvoerbaar wordt.
Het proefschrift brengt niet veel nieuwe inzichten. Het onderstreept nog eens dat voor een eerste clustering van ideeen de uitvoerbaarheid en originaliteit belangrijke criteria zijn.
Eric van Rietzschel, From Quantity to Quality, Cognitive, motivational and social aspects of creative idea
generation and selection, proefschrift, 2005, Kurt Lewin Instituut